Persoonlijke hulpmiddelen
U bent hier: Home Motorenrevisie Werkdruk en Stress

Werkdruk en stress

Risicobeschrijving


Werkdruk maakt onderdeel uit van een algemener begrip: psychosociale arbeidsbelasting. In de wet wordt bepaald dat onder psychosociale arbeidsbelasting (PSA) wordt verstaan: werkdruk, agressie en geweld, seksuele intimidatie, pesten en discriminatie. We richten ons in deze catalogus op werkdruk. Er is sprake van werkdruk als er een ongezonde balans is tussen werkbelasting en de belastbaarheid van de werknemer.

Werkdruk
Werkdruk ontstaat als de hoeveelheid werk (werkbelasting) en de tijd (tijdsfactor) waarbinnen dat werk af moet zijn, het draagvermogen van de werknemer (belastbaarheid) overstijgt. De eisen die aan de werknemer worden gesteld vanuit de organisatie gaan de capaciteiten van de werknemer te boven.

Met name in combinatie met beperkte mogelijkheden om de indeling van het werk te beïnvloeden en het ontbreken van voldoende steun om aan de gestelde eisen te voldoen kan werkdruk een risico voor de gezondheid van werknemers vormen. Factoren die hierbij een rol kunnen spelen zijn bijvoorbeeld:

  • storingen van apparatuur;
  • niet tijdige beschikbaarheid van de juiste onderdelen;
  • te strakke planning;
  • onbereikbaarheid van collega’s;
  • te veel aandacht voor efficiency, of een slechte werksfeer.


De mate waarin een werknemer werkdruk ervaart wordt bepaald door een combinatie van de kenmerken van het werk en de persoon die de werkzaamheden uitvoert. Werkdruk vormt één van de risico’s voor de aanwezigheid van werkstress.

Werkstress
Te hoge werkdruk kan leiden tot werkstress. Als stress vaak voorkomt of te lang duurt leidt het tot stressklachten. Stressklachten zijn er in alle soorten en maten en variëren van vermoeidheid, hoofdpijn en maagklachten tot pijn op de borst en slaapproblemen. De kans op slecht functioneren en verzuim neemt toe als de stressklachten groter zijn. Werkstress hoeft niet te worden veroorzaakt door de werksituatie alleen. Ook de combinatie van hoge belasting op het werk met belasting in het privé-leven kunnen stressklachten veroorzaken en leiden tot verminderd functioneren op het werk.

Onderzoek werkdruk mobiliteitsbranches
Uit onderzoek (Arboconvenant mobiliteitsbranches) is gebleken dat de gemiddelde werkdrukbeleving in de mobiliteitsbranche vrijwel gelijk is aan het gemiddelde niveau van de totale Nederlandse beroepsbevolking. Uit het onderzoek komen vooral de volgende oorzaken van werkdruk in de mobiliteitsbranche naar voren:

  • gebrek aan zelfstandigheid;
  • geringe afwisseling in het werk;
  • relatie met de leidinggevende;
  • onnodige onderbrekingen;
  • gebrek aan werkplezier.


In de gevolgen van de werkdruk scoort onze branche op enkele punten afwijkend ten opzichte van de rest van Nederland. Zo is het werktempo en de herstelbehoefte hoger dan elders in Nederland.

Uit het werknemersonderzoek “Blijf sleutelen aan gezond werk” (januari 2008)  bleek dat meer dan 40% van de deelnemers altijd of vaak na het werk te vermoeid is om nog iets te doen. Eveneens meer dan 40% geeft aan veelvuldig te maken te hebben met onnodige onderbrekingen. En 24% van de deelnemers geeft aan het werk ‘soms’ in de beschikbare tijd af te krijgen.

Werkdruk werd vooral onder managers en monteurs als knelpunt ervaren. Bij baliemedewerkers kan werkstress ontstaan doordat zij te maken kunnen hebben met agressie en geweld door lastige klanten (Bron: Eindevaluatie Arboconvenant Mobiliteitsbranche).

In onze branche bestaat er een verband tussen de grootte van het bedrijf , en het ervaren van werkdruk. In kleine bedrijven met minder dan 10 werknemers ervaart men minder werkdruk dan in de grotere bedrijven. Voor grote bedrijven is het in het algemeen belangrijker om aan werkdruk te werken dan in kleinere bedrijven. (Bron: Eindevaluatie Arboconvenant Mobiliteitsbranche)

Zelfonderzoek werkdruk mobiliteitsbranche
De wet verplicht iedere werkgever om zelf te onderzoeken hoe het met de beleving van werkdruk en werkstress is gesteld binnen het bedrijf.  BOVAG heeft samen met vakbonden een branche- RI&E (Risico- Inventarisatie & Evaluatie) ontwikkeld waarbinnen u een globale meting ten aanzien van werkdrukbeleving uitvoert.

Als u de werkdruk binnen uw bedrijf verder wilt onderzoeken, dan is er een Zelfonderzoek werkdruk  beschikbaar. Werkgevers en werknemers hebben samen een branchenorm voor werkdruk vastgesteld. Deze norm ligt op 33%. Dit betekent dat wanneer de score hoger is dan 33%, u de oplossingentabel dient te raadplegen voor praktische oplossingen ter verbetering van de werkdrukbeleving.

Praktische oplossingen


Inventariseer de werkdruk door middel van het Zelfonderzoek werkdruk en constateer waar in uw bedrijf de knelpunten zitten.

Oplossingen tabel

 

Volgt uit het Zelfonderzoek werkdruk een score van boven de 33%, dan is het noodzakelijk om praktische oplossingen in te zetten in uw bedrijf. Voor ieder onderdeel uit het Zelfonderzoek werkdruk zijn passende oplossingen opgenomen in onderstaande oplossingentabel.

 
Medewerkers ervaren wel/geen hoge werkdruk (vraag 1 t/m 8) uit het Zelfonderzoek werkdruk Medewerkers ervaren wel/geen verstoorde omgang met collega’s en/of leiding(vraag 9 en 11) uit het Zelfonderzoek werkdruk Medewerkers ervaren de inhoud en organisatie van het werk wel/niet goed (vraag 12 en 16) uit het Zelfonderzoek werkdruk Medewerkers ervaren wel/geen beperkte ontwikkelings- mogelijkheden en/of werkonzekerheid (vraag 17 en 18) uit het Zelfonderzoek werkdruk Medewerkers ervaren wel/geen onbalans tussen werk en privé (vraag 19) uit het Zelfonderzoek werkdruk Medewerkers hebben wel/niet te maken met ongewenst gedrag, lastig gedrag, agressie (vraag 20 en 21) uit het Zelfonderzoek werkdruk

 

 

 

 

Normen en wetten

 

  • Burgerlijk Wetboek Artikel 7:658 lid 1 zorgplicht
  • Arbo-informatieblad 42 Werkdruk en stress
  • De in 2007 herziene Arbowet (lid 2, artikel 3) introduceert de term „psychosociale arbeidsbelasting‟. 
  • Arbobesluit, hoofdstuk 2, afdeling 4 staat in het eerste lid van artikel 2.15 PSA.
  • De Arbeidstijdenwet (ATW) geldt voor werknemers van 18 jaar en ouder en geeft een ondergrens aan voor werktijden. Voor jongeren onder 18 en zwangere vrouwen gelden aparte, strengere regels. De ATW kent een verbod op kinderarbeid.

 

Achtergrondinformatie

 

URL(s), titel webadres / documentnaam
Arbosite mobiliteit www.arbomobiel.nl
Arbosite FNV Bondgenoten www.arbobondgenoten.nl
Arbosite CNV www.veiligengezondwerken.nl
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid www.arboportaal.nl
Arbeidsinspectie (algemeen) www.arbeidsinspectie.nl
Trainingen vaardigheden www.innovam.nl